Wednesday 29 May 2024

Karanta Hikayar Wasu Mabarata Biyu Da Wata Gimbiya

Karanta Hikayar Wasu Mabarata Biyu Da Wata Gimbiya

An hakaito cewa a cikin birnin Bagadaza, zamanin mulkin Halifa Al-Mansur, an yi wasu mabarata guda biyu da kodayaushe ba su da wurin allazi wahidun sai ƙofar fada. A kullum mabaraci na farko ba shi da baran da ya wuce, "Allah ka wadata ni daga cikin taskar Abbasiyawa. Shi kuwa ɗayan sai ya ce, "Ya Allah ka wadata ni daga cikin taskarka."


Hikayar Gimbiya da Mabarata 
Hoto: Look and learn


MarubuciBukar Mada


To, a kowace rana idan gimbiya Zubaidah za ta shige tana jin waɗannan mabarata. Idan ta shiga gida sai ta aiko wa mabaraci na farko, mai cewa Allah ya wadata shi daga cikin taskar Abbasiyawa, dafaffiyar kaza. Ta kuma ba da dirhamai biyu a kawo wa na biyun mai cewa Allah ya wadata shi daga cikin taskar Allah.


Aka yi kamar kwanaki goma tana yi musu wannan alheri. Ran nan sai ta ji mabaraci ɗaya kurum ke baran, wanda take aika wa da kaza. Sai ta sa aka kira shi. Da ya zo ta tambaye shi, "kai kuwa ka roƙi Allah ya wadata ka daga taskarmu, mun kuwa yi iyakar ƙoƙarinmu. Shin abin da muka ba ka bai wadace ka ba ne har yanzu?"


Sai mabaraci ya ce, "ranki ya daɗe ai ni ba wani abu da ake ba ni sai kaza kullum."


Ta tambaye shi, "to me kake yi da kazar idan an ba ka?"


Ya ce, "abokin barana nake sayar wa dirhami biyu, domin na fi son kuɗin da kazar."


Sai Zubaidah ta ce, "tsarki ya tabbata ga Allah. Haƙiƙa wanda duk ya roƙe shi kai tsaye to ya rabauta." 


Ta dubi mabaraci ta ce, "ka sani cewa a duk lokacin da na ba abokinka dirhamai biyu, to kai kuma ina cusa dirhamai goma a cikin kaza a kawo maka domin dai mu wadata ka daga taskarmu, kamar yadda ka roƙa. Ashe dai babu mahaluƙin da ya isa ya wadata wani sai Allah."


Shi kuwa wancan mabaraci da ya ga ya tara kuɗin da za su ishe shi jari, sai ya watsar da baran ya rungumi kasuwanci. Allah kuwa ya buɗe masa ƙofofin arziki, ya zama mawadaci a cikin Birnin Bagadaza.


Roƙi Allah a kan komai, shi ne mai biyan buƙatun bayi.

Tuesday 28 May 2024

Karanta Tarihin Rayuwar Annabi Dauda (A.S)

Karanta Tarihin Rayuwar Annabi Dauda (A.S)

Dauda ko Dawūd (Da Larabci: داوود ) Annabi ne na Ba'isra'ila wanda kuma sarki ne. Annabi Dauda (AS) yana da murya mai kyau na rera waƙar Yabon Ubangiji kuma Allah ya ba shi fasahar ƙera makamai.


Tarihin Annabi Dauda
Hoto: Muslim Pro


MarubuciSaliadeen Sicey



Yana da shari'a ita ce Littafin Zabura da Allah ya saukar masa da shi. Dauda (AS) ya ci Urushalima (Kudus) domin Isra’ilawa.


Haihuwa


Annabi Dawud alaihissalam ana kiransa da Dawud a wajen Yahudawa. An haife shi a Urushalima (Birnin Kudus) a ƙarni na 10 kafin Haihuwar Annabi Isa (AS) Kamar sauran Annabawa, Annabi Dawud alaihissalam ya kasance masoyi Annabin ALLAH (SWT), kuma ALLAH (SWT) ya ba shi ikon mu'ujiza da ƙarfi da girma. Shi ne wanda ya kafa hukunce-hukuncen ALLAH Maɗaukakin Sarki a bayan ƙasa.


Imam al-Baqir (RA) ya yi nuni da Dauda (AS) a matsayin ɗaya daga cikin annabawan da su ma suka kasance masu mulki. Dauda (AS) ya yi zamani da Lukman. Dauda (AS) ya yabi Lukman a lokacin da ya yi masa nasiha.


A Cikin Alkur'ani 


An ambaci Annabi Dawud alaihissalam sau 16 da sunansa a cikin surori daban-daban na Alƙur'ani a ruwayoyi daban-daban.


An Saukar da Littafin Zubur (Zabura) Ga Dawud alaihissalam.


"Kuma Ubangijinka ne Mafi sani ga Abinda ke cikin sammai da ƙassai. Kuma lalle ne, haƙiƙa, Mun fĩfĩta sãshen Annabãwa a kan sãshe, kuma Mun bai wa Dãwũda zabura. " (k:17:55).


Zabura


Kamar yadda Alƙur'ani da hadisai suka zo, Allah ya saukar da Zabur ga Dauda (AS). Littafin tarin wa'azi ne, da addu'o'i. Kalmar “Zabur” ta zo sau uku a cikin Alkur’ani a cikin suratun Nisa’i , (Alkur’ani 4) al-Anbiya’ (Qur’an 21), da al-Isra’i. (Alkur'ani 17). 


Fitattun Halaye


Halaye da yawa an jingina su ga Dauda (AS) a cikin ayoyi da hadisai na Kur'ani. Kamar yadda kur’ani ya faɗa, Dauda (AS) yana iya fahimtar harshen dabbobi, Allah ya ba shi mulki da hikima, kuma Allah ya hore masa duk abin da yake so ya koya. An ruwaito Dauda (AS) ya kasance mutum ne mai yawan bautar Allah kuma yana kuka saboda tsoron Allah. 


Akwai hadisai da yawa dangane da ibadun Annabi Dauda (AS), Annabi Muhammad (SAWW) ya yaba da azumi da addu'ar Daud. 


Daud (AS) yana azumi kowace rana. 


A cikin ingantaccen Hadisi Annabi Muhammad SAW yana cewa: “ Mafi soyuwar Sallah a wurin Allah (SWT) ita ce Sallar Dawud kuma mafi soyuwa a wajen Allah (SWT) Ita ce Sallar Dawud. Ya kasance yana barci rabin farkon dare ya sallaci kashi ɗaya bisa uku nasa, ya sake yin barci (sake) ɗaya bisa shida. Kuma ya kasance yana yin azumin ranaku daban-daban. Kuma a lokacin da ya gamu da abokin gaba bai taɓa guduwa ba. (Bukhari)


Daya daga cikin abubuwan da suka faru na ƙarfinsa da miƙa wuya ga ALLAH (SWT) tun yana ƙarami ya zo a cikin Alkur'ani a cikin suratu Baqarah.


Sai suka rinjãye su da iznin Allah, kuma Dãwũda ya kashe Jalũta, kuma Allah Ya ba shi mulki da hikima (wato Annabci) kuma Ya sanar da shi daga abin da Yake so. Kuma ba domin Allah Ya duba mutane da sãshe ba, dã ƙasa an ɓãci, kuma amma Allah ne Ma'abũcin falala ga tãlikai. (Qur'an 2:251)


Kamar yadda Alkur’ani ya faɗa, duwatsu da tsuntsaye sun ɗaukaka Allah tare da Dauda (AS). Akwai kissoshi daban-daban na abin da ɗaukakar tsaunuka da tsuntsaye suke nufi.


Hukunci


Allah ya ba Dauda (AS) hikima da fahimi a magana kuma ya umurce shi ya yi hukunci a kan mutane masu jayayya An kawo shari'o'in hukunce-hukuncen Dauda a cikin Kur'ani.


Yin Makamai


Kamar yadda Kur'ani ya faɗa, Allah ya koya wa Dauda (AS) yin makamai. Kamar yadda majiyoyin hadisai suka ruwaito, Allah ya yaba wa Dauda (AS) kuma ya gaya masa cewa shi bawane nagari, amma Annabi Dawud baya ji daɗin cewa ba shi da wani aiki kuma ya dogara da dukiyar jama'a don rayuwarsa. Dauda (AS) ya yi baƙin ciki da hakan kuma ya yi kuka. Sa'an nan sai, Allah ya hore masa yin sulke. Dauda (AS) ya ƙera kuma ya sayar da makamai. Don haka, ya yi rayuwa ta wannan hanyar Wannan sana'ar ya daina dogaro da dukiyar jama'a.


Annabi Dawud alaihissalam shi ne farkon wanda ALLAH (SWT ya yi masa gwanintar ƙera makamai da sulke na ƙarfe. ALLAH (SWT) ya ba shi mu'ujiza ta yadda yana iya narkar da ƙarfe a hannunsa ya mai da shi makamai da sulke.


ALLAH (SWT) yana faɗa a cikin suratu Saba: “ Kuma lalle ne, haƙiƙa, Mun bai wa Dawud falala daga gare Mu (Muka ce): “Ya ku duwatsu! Ku maimaita gõdiya tãre da shi, da tsuntsãye. Kuma Muka tausasa masa baƙin ƙarfe, (Muka ce): "Ka sanya waɗansu riguna masu faɗi, kuma ka auna Na'ura da kyau, kuma ka aikata ayyukan ƙwarai." Lalle Nĩ, Mai gani ne ga abin da kuke aikatãwa. (Alkurani 34:10-11).


Murya mai kyau


An yi imanin Dauda (AS) yana da murya Mai Kyau kuma ana ganin cewa babu wanda Allah ya ba shi irin wannan muryar waƙa mai kyau. An ce lokacin da Dauda (AS) ya karanta zabura dukan dabbobi sun je wurinsa suna sauraron muryarsa.


Jalut 


Bayan wafatin Annabi Musa Alaihissalam , sai Banu Isra’ila suka zama marasa tarbiyya. Domin su gane rashin biyayyarsu da taurin kai, da kuma tunatar da su zuwa ga ALLAH, sai Allah SWT ya jarrabe su da sanya wani daga cikin mafi munin azzalumai a matsayin shugabansu mai suna Jalut (Goliath). Banu Isra’ila sun gaji da wulaƙanci da ci gaba da yaƙuƙuwa da cin kashi a masarautar Jalut.


Talut
Hoto: My Islam 


Bayan shekaru masu yawa na jarrabawa, Allah (SWT) ya zaɓi Talut ya zama sarkin Banu Isra'ila. Talut manomi ne, kuma ya kasance mai biyayya, mai ƙarfi, mai hikima.


Talut yana da mutane da makamai a cikin sojojinsa, amma duk da haka, Jalut ya fi shi mallakar katafaren runduna, da ƙarfi, da kuma cikakkun kayan yaƙi nesa ba kusa ba. Dukan rundunonin biyu sun shirya yin fafatawa. Banu Isra'ila sun tsorata ganin girman rundunar Jalut.


Sarki Talut ya bayyana cewa duk wanda ya kashe Jalut zai ba shi Auren ɗiyarsa.


Ba wanda ya kuskura ya shiga gaba ya fara faɗa a wannan lokacin, sai ga wani yaro ƙarami ya fito yana cewa zan yaƙi Jalut. Talut ya ƙi yarda. Sai dai yaron ya dage a bar shi ya ce, na kashe zaki a daren jiya don in yi faɗa da Jalut. Wannan jarumin yaron shi ne Annabi Dawud alaihissalam.


Talut ya yarda kuma ya sa shi ya sa sulke don ya fara yaƙi. Annabi Dawud ya tafi da sulke kasancewar shi matashi ne kuma mai fata. Dawud alaihissalam ya fuskanci Jalut ba da wani makami ko takobi ba, sai Abin harbi majajjawa da ’yan tsakuwoyi. Ya yi addu'ar Allah (SWT) ya taimake shi ya shirya kashe Jalut.


Ya harbe shi harbin majajjawa, dutsen ya kai ga goshin Jalut. An buge shi da ƙarfi, nan take ya faɗi da jini na fita daga goshinsa, sai aka ga ya mutu cikin daƙiƙu.


Sojojin Jalut sun firgita ganin shugabansu ya mutu cikin daƙika. Daga nan sai Banu Isra'ila suka ci nasara a yaƙi akan sojojin Filistiyawa da yardar Allah (SWT) da taimakonsa duk da cewa ba su da yawa kuma ba su da kayan aiki.


Daga nan sai Dawud alaihissalam ya shiga ƙasa mai tsarki ta Kudus tare da iyalansa da sauran salihai.


Kamar yadda yayi alƙawari Talut ya aurar da ‘yarsa ga Annabi Dawud alaihissalam. Haka nan Talut ya naɗa Dawud alaihissalam a matsayin kwamandan rundunarsa.


Soyayya da ɗaukakar da Annabi Dawud yake samu daga mutane ya sanya Talut ya fara hassada da Dawud.


Wannan wuta ta kishi ta yi tsanani har Talut ya yi shirin kashe shi. Talut ya rinka tura shi yaki masu hatsari domin makiya su kashe shi, amma Annabi Dawud ya ci nasara a kowane yaqi da taimakon ALLAH (SWT).


A lokacin da Annabi Dawud ya samu labarin shirin Talut, sai ya bar wurin tare da iyalansa a wannan dare ya fake a wani kogo. Wasu mutane da yawa kuma sun sami mafaka tare da shi a cikin kogon. Sannan Annabi Dawud alaihissalam ya tafi daular Palastinu da ke maƙwabtaka da ita tare da mutanensa.


Talut ya kai hari kan Falasdinawa. Talut Ya mutu a wannan yaƙin kuma sojojinsa suka gudu. Annabi Dawud Alaihissalam ya zama sarkin Palastinu.


Annabi Dawud alaihissalam ya shafe shekaru 40 yana mulkin ƙasar Falasdinu cikin aminci da kwanciyar hankali. Ya yi shekara 7 a Hebron, ya kuma yi shekara 33 a Kudus (Urushalima).


Annabi Dawud ya fara gina masallacin Al-Aqsa wanda ya ruguje, ya yi babban aikin Gina Masallacin amma ya kasa kammala shi ya rasu. Daga baya ɗansa Annabi Sulaimanu Alaihissalam ya kammala gina masallacin Aqsa (Masallacin Kudus).


Mutuwa 


Dauda (AS) ya mutu yana da shekara ɗari, bayan shekaru arba'in Yana sarauta.


Ku ci-gaba da kasancewa tare da mu a kodayaushe domin ci gaba da samun tarihin Annabawa da Manzanni da Sahabbai tare da salihan bayin Allah nagari, da kuma fitattun mutane a Duniyar Musulunci.

Kalli Sababbin Kyawawan Hotunan Jaruma Momee Gombe

Kalli Sababbin Kyawawan Hotunan Jaruma Momee Gombe

Maimuna Abubakar wadda aka fi sani da Momee Gombe, ba baƙuwa ba ce a masana'antar Kannywood, domin kuwa tana ɗaya daga cikin manyan jarumai mata waɗanda ake damawa da su a masana'antar Kannywood a halin yanzu.


Jaruma Momee Gombe
Hoto: Kibadash Photography


Hotunan sun ɗauki hankula sosai a shafukan Sada Zumunta duba da yanayin yadda aka ɗauki hotunan, wanda hakan ya taka muhimmiyar rawa sosai wajen ƙayatar da al'umma daga sassa daban-daban na faɗin duniya.


Jaruma Maimuna Abubakar
Hoto: Kibadash Photography


Waɗannan wasu ne daga cikin kyawawan hotunan nata.


Tauraruwar Kannywood
Hoto: Kibadash Photography


Ku ci-gaba da kasancewa tare da mu a kodayaushe domin samun ainihin cikakken tarihin Jaruma Momee Gombe  , tare da zafafan hotunan ta na musamman.

Monday 27 May 2024

Muhimmancin Aikawa Da Saƙonnin Soyayya Ga Masoya

Muhimmancin Aikawa Da Saƙonnin Soyayya Ga Masoya

Yawan tura saƙonnin soyayya zuwa ga masoyan ku cikin dare ko rana babban abu ne da zai taimaka muku wajen samun soyayyar wanda kuka nufa da hakan cikin gaggawa.


AMFANIN AIKAWA DA JUNA SAƘONNIN SOYAYYA A TSAKANIN MASOYA
Hoto: Love To Know 

MarubuciAbba Muhammad Dan Hausa


Saƙon soyayya wani sinadari ne da yake ƙarawa soyayya zaƙi da kuma armashi.


Matuƙar zai kasance ka iya turawa da masoyiyarka daɗaɗan kalaman soyayya, ka kuma iya furta mata su a lokacin da kuke tare a zahiri ko kuma ta wayar salula to hakan zai mayar da kai masoyi na musamman a wajen ta.


Akwai buƙatar ka nemo wasu keɓaɓɓun kalmomi masu daɗi da jan hankali da za ka yi amfani da su cikin kowace jumla wajen rubutawa masoyiyarka ko masoyinki saƙon soyayya.


Kamar yadda wani masani yake cewa " Kalaman da ake yin amfani da su wurin rubuta wasiƙar soyayya sun kasance kalamai ne musamman masu ɗauke da saƙonnin;


1 Soyayya.

2 Ƙauna.

3 Bege.

4 Yabo.

5 Ƙarfafa zuciya." (S.I. Fatimiyya 2008). 


Misali:


"Samuwar ki a cikin rayuwata ya samar da gagarumin canji ga ƙaruwar farin ciki na ta hanyar sauraren muryarki da kuma kasantuwata a tare da ke cikin rayuwarki mai tsari. Ke ce tauraruwar da hasken ta yake haskaka birnin zuciyata, kina ɗaya daga cikin mutanen da ba zan taɓa mantawa da su ba har abada a cikin rayuwata. ki huta lafiya."


Sannan kuma da yawan masana suna ganin "Bai dace ku saba da wani ta wajen aika saƙon soyayya ba tare da niyar aure ba. Idan soyayya ta shiga, hakan zai jawo baƙin ciki da tashin hankali."

Karanta Addu'ar Wanda Ya Gamu Da Wata Masifa

Karanta Addu'ar Wanda Ya Gamu Da Wata Masifa



إِنَّا للهِ وَإِنَّا إِلَيْهِ رَاجِِعُونَ، اَللَّهُـمِّ اْجُرْنِي فِي مُصِيبَتِي، وَاخْلُفْ لِي خَيْراً مِنْهَا.


Inna lillahi wa-inna ilayhi raji'oon, allahumma- jurnee fee museebatee wakhluf lee khayran minha.


Addu'ar Wanda ya gamu da wata masifa
Hoto: Pinterest


Mu na Allah ne, kuma haƙiƙa mu masu komawa ne zuwa gare Shi. Ya Allah! Ka ba ni ladan haƙurina a kan wannan masifa, kuma ka mayar mini da abin da ya fi ta alheri.

Saturday 25 May 2024

Halaye 5 Masu Sauya Rayuwa Nan Take

Halaye 5 Masu Sauya Rayuwa Nan Take

Da bulo ɗaya-bayan-ɗaya ake kammala gini, haka zalika rayuwarka, kana buƙatar ɗabi’u daban-daban waɗanda za su ginaka, kuma su ba ka makaman da kake buƙata domin yin nasara a fagen yaƙin rayuwa.


Dabi'un Samun Sauyi A Rayuwa
Hoto: Leading Great Learning



MarubuciBello Galadanchi


Zan lissafo ɗabi’un da za su agaza maka wajen ƙara arziki, basira da nasara wajen gudanar da abubuwa a rayuwarka. 


1. IBADA: Babu shakka jama’a masu yawa suna ibada kullum, amma a wannan zamani, sau da yawa ibada ya zama da baki kawai ake yi, ba ya kai wa har zuci. Ka tashi kullum kafin wayewar gari, bayan sallar Asuba, ka yi karatun Al-Qur’ani, ka yi adduo’i. Ka cire tunaninka da zuciyar ka daga hayaniyar duniya zuwa wani waje wanda daga kai sai Ubangijinka. Daga wannan ɓangare, ka yi tunanin daga inda rayuwar ka ta zo, da kuma inda za ta koma. Wannan zai ba ka nutsuwa, tunani mai zurfi, hangen nesa, hikima da kwanciyar hankali. Idan kana haka, to Allah (S.W.T) zai ba ka damar mayar da hankali akan burin ka, kuma ko wani bil-adama ya ce maka ba za ka iya ba, to ba za ka saurare shi ba. 


2. KA BAI WA KANKA MAMAKI: Idan kai matashi ne ko dattijo, ga wani abu da zai amfane ka yadda ba ka zato. Mene kake fargabar yi? Mene ne babban burinka wanda kake kunyar bayyanawa jama’a? Ɗauki tsintsiya ka share gidan ku baki ɗaya kafin kowa ya tashi. Idan lokacin sanyi ne, to ka yi wanka da ruwan sanyi.  Kai marubuci ne amma babu wanda ya sanka, buga a shafin ka na facebook, sannan ka aika wa wani edita kullum, koda ba ya amsawa. Neman aure kake yi amma ba ka samu haɗin kai ba, ka gaida iyayen ta kullum, kuma ita ma ka aika mata saƙo mai ma’ana. Mene ne yake firgita ka? To wannan abun za ka yi. Kar ka ɓoye a cikin kogon fargaba da sanyin gwiwa. Duniyar nan filin daga ne, saboda haka ka fito a yi da kai. 


3. KA MOTSA JIKI: Babu shakka. Ko ke matar aure ce, motsa jiki na da matuƙar muhimmanci ga lafiyar ki da kuma ƙwaƙwalwar ki. Idan kuwa ba ka yi, to akwai wahalar farawa. Za ka iya farawa da takawa a ƙasa na mintuna biyar zuwa goma kullum. Wata rana sai ka ƙara. Idan kana motsa jiki, to za ka rage jin gajiya da kasala, sannan cikin ka zai samu ƙarin lafiya, kuma za ka samu kwanciyar hankali da ma wasu fa’idoji masu yawa kamar ɗaukar hutu daga amfani da wayar hannu. 


4. AIKI  A TSANAKE: Wannan yana nufin cire kanka daga duk wani abu dake ɗauke maka hankali, domin mayar da hankali sosai wajen aikin da ya fi maka muhimmanci. Ya zamanto kullum ka ware wasu lokuta kamar mintuna 20 zuwa sa’o’i biyu kana aiki akan abu daya. Misali shi ne wannan rubutu da kake karantawa, kullum ina share sa’o’i biyu wajen shiryawa da rubutawa. To idan kana haka kullum, wata rana za ka yi mamakin abin da ka cimma. 


A halin yanzu wannan littafin da nake rubutawa yana da shafuka 55 da kalmomi dubu ashirin da shida da ɗari huɗu da ‘yan kai. Wannan ɗabi’a na ƙara nutsuwa da ƙwarewa wajen mayar da hankali a duk wani abu da ka saka a gaba.


5. KA BAYYANA WA JAMA’A: Babu shakka. Duk abin da kake yi, akwai wanda ya fi ka sani da ilimi. Saboda haka kana buƙatar malamai, da tsokacin jama’a, da kuma shaidar jama’a. Mutane da yawa na yin kuskure wajen ɓoye tunanin su ko shawarwarin su daga jama’a gudun kar a kwafa ko a ce ba zai yi tasiri ba. Idan har ka ɗauki shawarwarin jama’a, to wannan aiki da kake yi zai samu rayuwar shi ta kanshi, sannan zai canza daga tunanin ka.


Babu komai, duk mutanen da suka yi nasara a rayuwa sun yi shi ne ta hanyar ɗaukar shawarwarin jama’a. Allah Ya ɗaukaka mana ƙasar mu ta gado. 

Hikayar Wani Mutum Mai Wayo Da Mutuwa Ta Riske Shi

Hikayar Wani Mutum Mai Wayo Da Mutuwa Ta Riske Shi

Wai Mutuwa ta ƙwanƙwasa wa wani mutum ƙofa domin ta ɗauki ransa. Sai mutumin ya ce ta dakata mana ko ɗan ruwa ta sha. Ya sa aka dama mata fura, aka sanya ƙanƙara da suga, ya kawo mata ta kwankwaɗa, daga nan ta ɓingire sai barci.


Hikayar Wani Mutum Mai Wayo Da Mutuwa
Hoto: Titanium Success


MarubuciBukar Mada


Da mutumin nan ya ga ta yi barci, sai ya ɗauki littafin da ta zo da shi, wanda sunayen mutane duka yake ciki, ya goge sunansa da ke saman littafin, ya mayar da shi ƙasa. Ya ajiye littafi inda yake, kamar bai taɓa ba.


Yayin da Mutuwa ta farka daga barci, sai ta yi wa mutumin nan godiya, ta jawo littafinta ta ce, "saboda karrama ni da ka yi yau, maimakon sunanka da ke sama, zan fara aikina da sunan da ke ƙasan littafi."


Komai na duniyar nan, rubutacce ne daga Allah. Abin da duk Allah ya nufi zai sami bawa, to ko ya fi Aula dabara ba zai iya canja shi ba, ba kuwa zai iya tsere masa ba.


Don ci gaba da samun ire-iren waɗannan, ku ci gaba da kasancewa tare da mu a kodayaushe.

Friday 24 May 2024

Darajar Wanda Ya Je Sallar Juma'a Da Wuri

Darajar Wanda Ya Je Sallar Juma'a Da Wuri

Manzon ALLAH (ﷺ) Ya ce: “Wanda ya zo a sa'ar Farko yana da ladar wanda ya yi Sadaka da RAƘUMI, a sa’a ta biyu kamar mai Sadaka da SANIYA, sa’a ta uku kamar sadakar RAGO, sa’a ta hudu kamar Sadaka da KAZA, sa’a ta biyar kamar mai Sadaka da ƘWAI ....” [Bukhari da Muslim].

DARAJAR WANDA YA JE SALLAR JUMA'A DA WURI
Ishraq fataftah


MarubuciyaFaridah Bintu Salis


KU YI SALATI GA MANZON TSIRA (ﷺ)

ﺍﻟﻠَّﻬُﻢَّ ﺻَﻞِّ ﻋَﻠَﻰ ﻣُﺤَﻤَّﺪٍ، ﻭَﻋَﻠَﻰ ﺁﻝِ ﻣُﺤَﻤَّﺪٍ، ﻛَﻤَﺎ ﺻَﻠَّﻴْﺖَ ﻋَﻠَﻰ ﺇِﺑْﺮَﺍﻫِﻴﻢَ ﻭَﻋَﻠَﻰ ﺁﻝِ ﺇِﺑْﺮَﺍﻫِﻴﻢَ، ﺇِﻧَّﻚَ ﺣَﻤِﻴﺪٌ ﻣَﺠِﻴﺪٌ، ﺍﻟﻠَّﻬُﻢَّ ﺑَﺎﺭِﻙْ ﻋَﻠَﻰ ﻣُﺤَﻤَّﺪٍ، ﻭَﻋَﻠَﻰ ﺁﻝِ ﻣُﺤَﻤَّﺪٍ، ﻛَﻤَﺎ ﺑَﺎﺭَﻛْﺖَ ﻋَﻠَﻰ ﺇِﺑْﺮَﺍﻫِﻴﻢَ، ﻭَﻋَﻠَﻰ ﺁﻝِ ﺇِﺑْﺮَﺍﻫِﻴﻢَ، ﺇِﻧَّﻚَ ﺣَﻤِﻴﺪٌ ﻣَﺠِﻴﺪٌ .


ﷺ ﷺ ﷺ ﷺ ﷺ
ﷺ ﷺ ﷺ ﷺ ﷺ

Tuesday 21 May 2024

Karanta Muhimman Abubuwa 13 Da Ya Kamata A Ce Kun Sani Game da Cutar Hawan Jini Tun Yanzu

Karanta Muhimman Abubuwa 13 Da Ya Kamata A Ce Kun Sani Game da Cutar Hawan Jini Tun Yanzu

1. Hypertension ko Hawan Jini shi ne ake kira high blood pressure, wato tashin pressure na jini a jikin mutum. Mutane da yawa ba su fahimci me ake nufi da hawan jini ba. A tunaninsu jinin ne yake tashi sama daga ƙasa. Sam ba haka bane.

Gwajin lafiyar jiki
Hoto: Medical News Today


Ma'anar pressure a ilimin physics shi ne wani nauyi ko kuma ƙarfi da yake turewa ko dannewa. Ma'ana idan ka sanya ƙarfi ka tura mota ko ka ture mutum ya faɗi, ko kuma ka danne wani abu ya kasa tashi ƙarfin da ka saka shi ne ka sanya masa pressure. To idan ka fahimci pressure, sai mu ce pressure na jini shi ne ƙarfin da jini yake tafiya tare da shi daga zuciya zuwa sauran sassa na jiki a cikin wata kafa da ake cewa artery. Shi wannan artery kamar pipe din ruwa yake (amma fa ƙanana ne, suna nan a ɓangarorin jiki daban-daban). Haka jini yake wuce idan zuciya ta turashi. A lokacin da wannan pressure ya yi yawa sai ya haifar da matsaloli da yawa ga zuciya da sauran sassan jiki. 


2. Ana gane hawan jini ta hanyar gwaje-gwaje da lissafi masu yawa. Sun ƙunshi gwada yawan jinin da zuciya take turowa a wani lokaci, sannan ana auna shi ne a matsayin volume (cardiac output) da kuma ƙalubalen da hanyoyin wucewar jini suke kawowa wucewar jini (peripheral resistance). A taƙaice ana rubuta blood pressure ne ta ɓangare biyu;
 Systolic blood pressure da kuma diastolic blood pressure. 
 
a. Systolic pressure shi ne pressure da ake samu idan zuciya ta yi contraction (Wato ta takure ko ta matse).

b. Diastolic kuma idan zuciya tayi relaxing (idan ta sake ta koma yadda take daa). 

3. Joint National Committee (JNC 7) on Hypertension sun fassra hypertension da cewa shi ne tashin systolic pressure zuwa sama da 139mmHg, ko kuma diastolic ya kai sama da 90mmHg. Ana rubuta blood pressure ne a matsayin Systolic blood pressure / diastolic blood pressure. 
Kenan High blood pressure = 140/90mmHg ko sama da haka. 

4. Kashi 95 cikin ɗari na hypertension yana faruwa ne ba tare da sanin takamammen abin da yake jawoshi ba (idiopathic). Wannan shi ake kira da primary hypertension ko kuma idiopathic hypertension. Sai dai akwai wasu abubuwa da ake gani suna jawo primary hypertension kuma idan an gujesu cikin ikon Allah akan samu ƙarancin matsalar hawan jini.

Waɗannan abubuwa su ne;

a. Hypertension (hawan jini)

b. Shan sigari (cigarettes smoking)

c. Obesity (ƙiba)

d. Rashin motsa jiki (daga mota sai office zaune akan kujera, sai cikin gida a kishingiɗe, ko a zaune ko a kwace). 

e. Diabetes mellitus (ciwon sugar)

f. Dyslipidemia (shi ne lipid [fats and oil] ya yi yawa ko ya yi kaɗan a cikin jini.

e. Microalbuminuria (shi ne yawan albumin a cikin fitsari ya ƙaru kaɗan) 

f. Shekaru (sama da shekaru 55 ga maza, 65 ga mata).

g. Gado daga iyaye da kakanni ga masu ƙananan shekaru (maza ko mata da suke ƙasa da shekarun da aka ambata a sama).

h. Yawan cin gishiri.

i. Stress (tsananin rayuwa).

5. Shi kuwa secondary hypertension yana faruwa ne tare da ko bayan wani rashin lafiya mai tsanani kamar ciwon hanta da sauransu. Idan mutum ya samu waɗannan cututtuka, likitoci sukan ɗauki matakai wajen ganin cewa bai kai ga an samu hawan jini saboda shi ba ko kuma a yi ƙoƙarin sauko da jinin zuwa yadda ake so. 

6. Akwai magunguna da shan su na tsawon lokaci ke jawo hawan jini amma ba a koda yaushe ba, sannan kuma idan mutum yana shan su ana ba shi appointment ya riƙa zuwa ganin likita daga lokaci zuwa lokaci ana auna blood pressure ɗinsa. 

7. Magungunan hana haihuwa da magungunan jin daɗi irin su cocaine da wiwi da wasu magungunan gargajiya suna jawo hawan jini. 

8. Chemicals irin su Lead, mercury, thallium, lithium da sauran heavy metals suna jawo hawan jini ga mai yawan aiki da su. 

9. Wani abun lura a kan hypertension shi ne ba shi da sign ko symptoms (alamun da suke nuna mutum yana faama da hawan jini) a bisa maganar da ta fi ƙarfi. Duk da akwai waɗanda suke cewa sukan yi faama da ciwon kai, gajiya, jiri, gani duru-duru, ko wani ƙara a kunne da sauransu, amma dai magana mai ƙarfi ita ce ba a gane hypertension sai an yi gwaji. Shi yasa WHO suka kira shi "Silent Killer". WHO sun bada shawara akan mu riƙa gwada blood pressure ɗinmu daga lokaci zuwa lokaci. Aƙalla sau ɗaya a wata. Shi yasa idan ka je asibiti kafin ka ga likita, Nurses za su gwada maka BP saboda komai na iya faruwa ba tare da an sani ba. 

10. Idan hypertension ya yi tsanani yana kawo babbar matsala ko dameji ga wasu gaɓoɓi da ake kira 'target organs'. Waɗannan matsaloli sun haɗa da: 

a. Zuciya: 

Kumburin zuciya (cardiomegaly)

Mutuwar cells ɗin zuciya (myocardial infarction)

Heart failure (zuciya ta kasa aikinta na tura jini ga sauran gaɓoɓi ɗauke da sinadaran da gaɓoɓin suke buƙata don yin aiki) da sauransu.

b. Ƙwaƙwalwa

Stroke (ƙwaƙwalwa ce za ta daina aiki saboda jini ba ya zuwa mata daga zuciya; za ta ɗauke wuta sai ka ga mutum kawai ya zama kamar vegetable)  Da sauransu

c. Kidney ma ya kan samu matsalar sa idan hypertension ya yi tsanani.

d. Chronic kidney disease, 

Kidney aikinsa shi ne ya tace abubuwa marasa kyau a jikinmu ya fitar da shi ta fitsari. Idan ya samu matsala, hakan ba zai yiwu ba. 

d. Liver 

Liver kuma tace mana abinda ya shigo cikinmu take yi ta fitar da masu hatsari. Idan ta yi failing shikenan. 

10. Hanyoyin magance hypertension sun kasu kashi biyu: na farko maras lafiya zai canza tsarin rayuwarsa don magance wannan matsala ta hanyoyi kamar haka:

A. Ilimi: akwai bukatar a ilmantar da Mutane akan hypertension. Kuma a gane akwai bambanci tsakanin hypertension da mental tension, stress ko Anxiety. 

Shi hypertension ba a gane shi a fuska ko a ji shi a jiki. Sai dai idan ya yi tsanani. Mutum zai iya jinsa lafiya sumul amma yana da hypertension. Idan maras lafiya ya bi shawarwarin ma'aikatan lafiya, zai yi rayuwa mai kyau ba tare da matsala ba. 

Yana da muhimmanci maras lafiya ya gane cewa shi yake da gudummawa mafi yawa da zai bayar wajen magance wannan matsala. Sannan ya san cewa shi maganin hawan jini in aka fara shansa ba a dainawa. Sai dai a rage. 

B. Rage ƙiba da kuma exercise a kullum (regular aerobic exercise kamar jogging brisk walking [tafiya da kafa tare da dan sauri, Wato Mutum ya yi da dukkan jikinsa) da sauran su) yana da muhimmanci sosai kuma yana taimakawa matuƙa. 

C. Rage cin gishiri: Ana bada shawara ga maras lafiya ya rage cin gishiri. So samu ya daina cin gishiri da ajino moto da Manda (manguli). Maggi ma ya zama dai ƙaramin quantity da zai sa ya ji taste ne kawai a baki. 

D. Akwai abin da ake kira DASH (Dietary Approach to Stop Hypertension) Wanda ya ƙunshi cin abinci mai ɗauke da isasshen kayan marmari (fruits) da ganyayyaki (vegetables) da kuma gudun abinci masu ɗauke da fats ko dairy products (kamar su madara, nono, yoghurt, cheese da sauransu) 

E. Daina shan sigari (tobacco) da giya (alcohol). 

F. Relaxation therapy (hutu) Wanda ya ƙunshi meditation, gudun hayaniya da surutu da gujewa haske mai yawa, da yoga da sauransu! 

11. Waɗannan abubuwan da muka ambato a sama ana shawartar wanda ya san akwai masu hawan jini a danginsa da ya rinƙa yin su don kare kai. Haka kuma wanda babu a dangi ma ya kamata a riƙa yi saboda ko bai samu a dangi ba zai iya samu a shekaru ko kuma a jinsi (maza sun fi mata samun hawan jini saboda suna ɗaga mana hankali.  

12. Ɗayar hanyar magance hypertension shi ne amfani da magunguna. Suna nan da yawa. Irin su Amlodipine, Lisinopril, Losartan, Atenolol, Bendrofluorothiazide, Furosemide da sauransu. 

13. Ana ɗaura maras lafiya akan ɗaya ko biyu daga cikin magungunan nan ne bayan an yi gwaje-gwaje an tabbatar da akwai hawan jini. Likita zai dubi yanayin ciwon ya ga wanda za a ɗaura maras lafiya akan, ko fiye da guda ɗaya daga cikin magungunan.


Tushe/Asali: Qaloon Health Support

Monday 20 May 2024

Karanta Abin Da Ake Lakkana Wa Wanda Ya Kusa Mutuwa

Karanta Abin Da Ake Lakkana Wa Wanda Ya Kusa Mutuwa

Abin da za ku lakkana wa wanda ya kusa mutuwa.


Abin da za ku lakkana wa wanda ya kusa mutuwa
Hoto: About Islam 


Manzon Allah, tsira da amincin Allah su tabbata a gare shi, ya ce; "Wanda maganarsa ta karshe ta kasance:


لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّه.


La ilaha illal-lah. Zai shiga Aljanna.".

Saturday 18 May 2024

Karanta Tatsuniyar Manomi Da Jaki

Karanta Tatsuniyar Manomi Da Jaki

INA YARA?


GA-TA-NAN GA-TA-NANKU


Wani manomi ne yake da Jakinsa da yake hawa kullum idan zai je gona. Manomin nan na kula da jakinsa matuka. Ana ba shi abinci mai kyau da ruwa, kuma kullum ana share masa wurin kwanciyarsa. Ran nan bayan manomi ya dawo gona da jaki, ya zauna yana hutawa, Jaki kuwa yana kwance can gefe cikin inuwa, sai ga wani ɗan kwikwiyo ya zo gaban manomi yana 'yan tsalle-tsallensa na wasa yana lasar kafafun manomi. Manomi kuwa yana kallonsa yana dariya, har dai ɗan kwikwiyo ya faɗa bisa jikinsa.


Tatsuniya
Hoto: Next Avenue


Manomi ya riƙa shafa jikin ɗan kwikwiyo cikin jin daɗi, ya sa hannunsa cikin aljihu ya fito da wani abinci ya ba ɗan kwikwiyo. 


Ashe duk abin nan da ake yi Jaki da ke can gefe kwance yana kallo. Shi ma sai ya tashi yana tsalle-tsalle, kamar yadda ya ga ɗan kwikwiyo, na yi, wai shi ma ya burge mai gidansa.


Da manomi ya ga haka sai ya fara dariya, Jaki kuwa ganin ya fara shiga gun mai gida, sai ya matso ya ɗora wa mai gida ƙafafunsa, wai shi ma zai hau jikinsa kamar yadda ɗan kwikwiyo ya yi.


Ko da yaran mai gida suka ga Jaki na shirin lahanta mai gida, sai suka taso masa da kulake, suka yi ta ɗimar shi. Jaki ya gudu yana cewa: " Ashe dai inda wani ya yi rawa aka ba shi kuɗi, idan wani ya yi duka zai sha.".


KURUNGUS.


Tushe/Asali: Kundin Tsatsuba 

Friday 17 May 2024

Abubuwan Da Matafiyi Zai Iya Yi A Sallar Juma'a

Abubuwan Da Matafiyi Zai Iya Yi A Sallar Juma'a

1. Matafiyi yana iya bin sallar juma'a don ya samu falalar sauraron huɗuba, ya kuma rabauta da addu'ar Musulmi. Sai dai ba zai iya haɗa ta da sallar la'asar ba, domin sallar juma'a salla ce mai zaman kanta ba ita ce sallar azahar ba. Shi kuma haɗa salloli ana yin sa ne tsakanin Azahar da La'asar ko Magariba da Isha'i a lokacin ɗaya daga cikinsu.


Sallar Juma'a Ga Matafiyi ko Matafiya
Hoto: English Alarabiya





2. Idan matafiyi yana son haɗa sallar azahar da la'asar a ranar juma'a, to yana iya bin sallar juma'a da niyyar azahar, sannan sai ya haɗa ta da sallar la'asar, domin shi a wurinsa ya yi sallar azahar ce ba juma'a ba. Wasu daga cikin malamai sun hana sallatar juma'a da niyyar azahar, amma babu wata ƙwaƙƙwarar hujja a kan haka, domin saɓanin niyya tsakanin liman da mamu ba ya tasiri wajen hana bin sallar junansu, bisa zancen malamai mafi rinjaye.


3. Matafiyi zai iya limancin juma'a ga mazauna gari bisa zance mafi inganci. Domin kasancewar juma'a ba ta wajaba a kansa ba ba ya nufin rashin ingancin juma'arsa idan ya sallace ta, duk kuwa wanda sallarsa ta inganta to limancinsa ya inganta.


4. Ya tabbata cewa Sayyidina Mu'awiya (RA) ya yi tafiya zuwa wani gari da ake kira An-Nukhaila, kuma ya yi wa mutanen garin sallar juma'a. [Duba Ibn Abi Shaiba#5501]. Hakanan shi ma Sarki Umar Ɗan Abdul-Aziz ya je wani gari da ake kira As-Suwaida'u, tafiyar kwana biyu daga Madina, kuma ya ja su sallar juma'a duk kuwa da yana matafiyi. [Dubi Ibn Abi Shaiba#5500].

Thursday 16 May 2024

Kalaman Bankwana Ga Masoyiya

Kalaman Bankwana Ga Masoyiya

Ya na ga kamar fuskar ki ta yi wani iri don kawai zan tafi? Ba kya so na tafi ne shalelena?


Bankwana Da Masoyiya
Hoto: The Digital Reader


Ki yi haƙuri na tafi, ai ina cikin zuciyar ki ko? Kuma ma idan na koma gida zan kira ki. Ki saki ran ki kin ji? Ai ba zan bar ki ba. Ina tare da ke.


Ganin kamar za ki yi kukan nan sare min gwiwoyi yake yi. Na ji kamar kar na tafi.


Ni dai ki yi min alƙawarin ba za ki yi kuka ba, za ki kasance cikin farin ciki, kin yi alƙawari? Yawwa Shalelena. Ina son ki.


Sanusi Kabir wanda aka fi sani da Limamin Masoya shi ne wanda ya gabatar da shi, wakilin mu ya fitar da shi a rubuce, ga dukkan wanda yake son ya saurare shi a ainihin yadda yake, zai iya sauke Audio ɗin ta hanyar latsa nan.


Ku ci gaba da kasancewa tare da mu a kodayaushe, don ci gaba da samun zafafan saƙonnin soyayya da kalaman soyayya na saurare da na karantawa.

Karanta Cikakken Bambancin Tsarin Mulkin Firaminista Da Tsarin Shugaban Ƙasa Mai Cikakken Iko Da Amfanin Su Da Illolin Su

Karanta Cikakken Bambancin Tsarin Mulkin Firaminista Da Tsarin Shugaban Ƙasa Mai Cikakken Iko Da Amfanin Su Da Illolin Su

Bambacin Tsarin Mulkin Firaminista (Parliamentary System) Da Tsarin Shugaban Kasa Mai Cikakken Iko (Presidential System) Da Amfanin Su Da Illolin Su.


A salon mulkin duniya, tsarin damukaraɗiyya shi ne ya fi karɓuwa duk da akwai wasu tsare-tsaren dabam.


Tsarin Mulkin Firaminista Da Tsarin Shugaban Ƙasa Mai Cikakken Iko
Hoto: Ipleaders


Marubuci: Saliadeen Sicey


Akwai ƙasashen da ake mulkin sarauta kamar yankin Larabawa, kamar Saudiyya, UAE, Jordan, da sauransu akwai masu fama da mulkin sojoji musamman a ƙasashen Afirka kamar, Nijar, mali, Burkina, Guinea da Masar.


A cikin salon damukaraɗiyya akwai nau’in mulki na shugaban ƙasa mai Cikakken iko kamar yadda ake gani a Najeriya, akwai tsari na Firayim minista kamar yadda ake yi a wasu ƙasashe.


Najeriya ta taɓa salon Tsarin farayim minista a lokacin da Najeriya ta sami 'yancin kai a 1960, in da aka akami sami farayim ministan farko a Najeriya, sir Abubakar Tafawa Ɓalewa da kuma Shugaban ƙasa na jeka nayika Nnamdi Benjamin Azikiwe, wannan tsarin ya ci gaba da wanzuwa har zuwa ranar 15 ga watan Janairu 1966 lokacin da sojoji suka yi juyin mulkin da ya haifar da rugujewar jamhuriya ta farko.


Sojoji sun ci gaba da mulki, kama daga mulkin soja na janar ironsi,  janar yakubu gawon har zuwa janar Murtala, bayan kashe Murtala, janar obasanjo ya cigaba da mulki, wanda a zamaninsa ne aka rubuta sabon tsarin mulkin Najeriya na 1979, wanda ya bada dama a koma kan tsarin shugaban ƙasa mai Cikakken iko da Majalisar tarayya da ta dattijai, sai tsarin gwamnoni da 'yan  Majalisar jiha.


Wannan tsari ya ci gaba har zuwa ranar 31 ga watan Disamba 1983 a lokacin da sojoji suka kifar da wannan jamhuriya ta biyu.


Juyin mulkin shi ne ya kawo janar Muhammad Buhari kan mulki, kafin shima a ranar 27 ga watan Agusta 1985 akayi waje  road da shi. Janar Babangida ya karɓi mulki wanda a zamaninsa ya kira da asake rubuta wani sabon tsarin mulkin da nufin mayar da mulkin hannun farar hula a shekarar 1992.


Kundin tsarin mulkin Najeriya na 1992, wanda aka fi sani da Kundin tsarin mulkin Jamhuriya na uku, an kafa shi a cikin 1989 kuma an Gabatar da shi a 1992. Ya yi kama da tsarin mulki na 1979, amma tare da wasu muhimman canje-canje, ciki har da:


Tsarin jam’iyyu biyu rak (Wanda aka kafa jam'iyun SDP da NRC).


Tsarin kiranye ga duk 'yan majalisa
Ƙara iko da matsayi ga ƙananan hukumomi.


Zaɓaɓɓen shugaban ƙasa da zaɓaɓɓun majalisar wakilai ta ƙasa.


Zaɓaɓɓun Gwamnonin Jihohi da zaɓaɓɓun 'yan Majalisun Dokoki.


Wannan kundin tsarin mulki baiyi amfani ba, saboda soke zaɓen MKO Abiola a da janar Babangida yayi a ranar 12 ga watan Yuni a Shekarar 1993, bayan saukar Janar Babangida da miƙa gwamnatin riƙon ƙwarya ga Chief Ernest Shonikan, kwatsam a ranar 17 ga watan Nuwamba, 1993, Sojojin da ke ƙarƙashin jagorancin ministan tsaro Janar Sani Abacha suka tilastawa shugaban riƙon ƙwarya Ernest Shonekan yin murabus.


Bayan ɗarewar Abacha bisa mulki ya cigaba da mulki har zuwa Ranar 8 ga watan Yuni 1998 a lokacin da Allah ya karɓi rayuwarsa, bayan mutuwar sani Abacha, janar Abdussalam ya karɓi mulki tare da Alƙawarin mayar da mulki ga farar hula a cikin watanni 8, ma'ana a shekarar 1999.


A ƙarƙashin Gwamnatin Janar Abdussalam Abubakar An kafa kundin tsarin mulkin tarayyar Najeriya a ranar 29 ga watan Mayun shekarar 1999, kuma har yanzun nan wannan tsarin mulkin ake amfani dashi.


Wannan dai shi ne kundin tsarin mulki na huɗu tun bayan da Najeriya ta samu ‘yancin kai daga ƙasar Ingila a shekarar 1960, inda ta bi Kundin tsarin mulkin 1960, 1963, da 1979.


Kundin tsarin mulki na 1999 ya kafa hukumomin gwamnati, na zartarwa, da na shari'a, tare da jihohi 36 na ƙasar, da ƙananan hukumomi 774, da babban birnin ƙasar Abuja. Har ila yau, ya zayyana ikon yin doka na tarayya, jihohi, da ƙananan hukumomi, kuma ya bayyana cewa gwamnatin tarayya ce kawai za ta iya yin dokoki game da haƙƙin mallaka, alamun kasuwanci, da sauransu.


Bambacin dake akwai tsakanin tsarikan mulki guda biyu, tsarin Farayim ministan (Parliamentary System) da shugaban ƙasa mai Cikakken iko (Presidential System).


Tunda mun ɗan taba tarihin tsarin mulkin Najeriya, bari kuma mu duba bambacin dake a tsakanin tsarin mulki guda biyu. Idan ba ku manta ba, Ƙasar Najeriya sau ɗaya tak ta taɓa ɗanɗana tsarin mulki farayim ministan (Parliamentary System) sauran duka, ko dai mulkin soja ne, sawa'u kona Shugaban ƙasa mai Cikakken iko (Presidential System).


Kafin salon da ake kai a yau, an jarraba salon mulki na Firayim Minista kafin sojoji su kashe Abubakar Tafawa-Balewa a Junairun 1966.


Salon mulkin shugaban ƙasa mai Cikakken iko (Presidential System)


1. Mai girma Shugaban ƙasa yake da cikakken iko a tsarin mulki.


2. Shugaban ƙasa yana da damar ruguza matakin da majalisa ta ɗauka. A Najeriya shugaban ƙasa zai iya watsi da ƙudirin ‘yan majalisa.


3. Shugaban ƙasa yana da tsayayyen wa’adi, ba za a iya sauke shi ba saboda rashin na’am a majalisa sai a inda doka ta bada dama.


4. Shugaban ƙasa yana da ikon yin afuwa ga waɗanda aka samu da laifi. Hakan ta faru ga Jolly Nyame da Joshua Dariye a 2022 da shugaban ƙasa Muhammad Buhari ya yi musu afuwa.


5. Mafi rinjayen al’ummar gari suka zaɓi shugaban ƙasa ba kuri’ar majalisa ta kai shi ba.


Salon mulkin Firayim Minista (Parliamentary System)


1. A nan, akwai alaƙa mai kyau tsakanin ‘yan majalisa da shugaban da yake kan mulki. ‘Yan majalisa duk abokan aikin Firayim Ministan ƙasa ne.


2. Akwai nau’i biyu na shugabanni, shugaban ƙasa ko basarake (kamar Nnamdi Arzikwe a Najeriya 1960-1966 ko Sarkin Ingila Charles) da Firayim Minista mai cikakken iko.


3. Firayim Minista zai cigaba da mulki muddin jam’iyyarsa ta na da rinjaye a majalisa kuma ’yan majalisar sun gamsu da irin rawar da yake takawa.


Amfanin tsarin shugaban ƙasa (Presidential System)


1. Kowa da aikinsa Doka ta tsarawa shugabanni, ‘yan majalisa da alƙalai aikinsu, babu wanda zai yi katsalandan, kuma ana iya takawa mai mulki burki.


2. Aiki da ƙwararru A tsarin na shugaban ƙasa zai fi samun damar naɗa ƙwararru domin yana da zaɓin yin aiki da wanda ya dace, ba a killace shi da iya 'yan majalisa kawai ba.


3. Tsayayyen lokaci irin wannan tsari, ba a yawan shakkar rugujewar gwamnati domin mai mulki bai faye sauka ba har sai wa’adinsa ya cika.


4. Rage hayaniyar siyasa A wannan salo, rikicin siyasa bai cika tasiri sosai a gwamnati ba. Shugaban ƙasa yana da ikon jawo har ‘yan wasu jam’iyyun adawa a cikin gwamnatinsa.


Amfanin tsarin Firayim Minista (Parliamentary System)


1. Haɗin-kai tsakanin Firayim minista da ‘yan majalisa. Wanda a cikinsu ne zai zaɓi sakatarori misalin (Ministoci).


2. Hana kama karya a mulki.


3. Takawa gwamnati burki.


Matsalar tsarin shugaban kasa (Presidential System)


1. Kama-karyar masu mulki Tun da majalisa ba ta da iko sosai wajen hana shugaban ƙasa sakat, wannan ya kan kawo shugaban da ke mulki ya riƙa yin kama-karya.


2. Saɓanin fadar shugaban ƙasa da majalisa, a kan samu tataɓurza tsakanin ‘yan majalisa da fadar shugaban ƙasa. An sha ganin yadda irin wannan saɓani ya kan kawo cikas.


3. Taurin kai A ƙarshe a kan zargi shugabannin ƙasashen da ke mulki a irin wannan tsari na taurin-kai.


Matsalar tsarin Firayim Minista (Parliamentary System)


1. Babu rabon aiki: Babu damar da kowa zai samu hurumin aiki musamman daga ‘yan adawa a majalisa.


2. Rashin cancanta: Za a iya zaɓen mutum daga mazaɓa kuma ya ɗare kan kujerar minista mai muhimmanci ba tare da la’akari da ƙwarewarsa a kan aikin ba.


3. Rashin tabbas: a nan kuwa, za a iya yin waje road da Firayim Minista, yana tsakiyar wa’adinsa a maimakon a jira lokacin da za a gudanar da zaɓe a faɗin ƙasa.


4. Toshe ƙofa: Wannan tsari yana hana mulki ya shiga hannun jam’iyyun adawa, a dalilin haka ana rasa ƙwararrun da suka cancanta su taya gwamnati aiki.


5. Aiki a asirce: Cikin abin da yake jawo ana kushe tsarin akwai yadda ake gudanar da gwamnati a asirce, talakawa ba su da masaniyar abubuwan da ke wakana.


Ga kaɗan daga cikin ƙasashen da suke amfani da tsarin shugaban ƙasa (Presidential System)


1. Nigeria 🇳🇬
2. Indonesia 🇮🇩
3. Honduras 🇭🇳
4. USA 🇺🇸
5. Zambia 🇿🇲
6. Brazil 🇧🇷
7. Argentina 🇦🇷
8. Zimbabwe 🇿🇼
9. France 🇫🇷
10. Germany 🇩🇪


Kaɗan Daga Cikin Kasashe Masu Amfani Da Tsarin Farayim Minista (Parliamentary System).


1. Britain 🇬🇧
2. Burundi 🇧🇮
3. South Korea 🇰🇷 
4. Peru 🇵🇪
5. India 🇮🇳
6. Pakistan 🇵🇰
7. Tunisia 🇹🇳
8. Djibouti 🇩🇯
9. Ethiopia 🇪🇹
10. Sweden 🇸🇪.

Wednesday 15 May 2024

Kalaman Neman Yafiya Zuwa Ga Masoyiya

Kalaman Neman Yafiya Zuwa Ga Masoyiya

Jiya na ɓata miki ko? A ki yi haƙuri kin ji? Ni kaina sai daga baya na bibiyi abin da na yi mikin, wanda a ƙarshe na gane cewa ko-kaɗan ban kyauta ba.


NEMAN YAFIYAR MASOYIYA
Hoto: VPics

Na san har yanzu zuciyar ki ba ta daina fushi da ni ba ko? Ni kaina abin da ya fi damuna kenan, wato fushin ki a gare ni, ba na so.


Ƙanwata na san ko kaɗan ban kyauta ba amma ki yafe min kin ji? Dan Allah ki yi haƙuri. Ina son ki.


Sanusi Kabir ne ya gabatar da shi, wakilin mu ya fitar da shi a rubuce, ga dukkan wanda yake son ya saurare shi a ainihin yadda yake, zai iya sauke Audio ɗin ta hanyar latsa nan.


Ku ci gaba da kasancewa tare da mu a kodayaushe, don ci gaba da samun zafafan saƙonnin soyayya da kalaman soyayya na saurare da na karantawa.

Alfarmar Mahaifiya A Rayuwa

Alfarmar Mahaifiya A Rayuwa

Ita ce ta fara nuna maka soyayya, tun kafin kasan menene so, tun kafin ka haɗu da 'yammatan da kake ƙaryar za ka iya rasa wani ɓangare na farin ciki idan ba ka same su ba.


Alfarmar Mahaifiya A Rayuwa
Hoto: Livehindustan


MarubuciYahaya S. Kaya


Ta sadaukar da abubuwa da yawa a kanka, babban abun da ta sadaukar shi ne rayuwarta, domin kulawa da kai tun daga ƙuruciya, har zuwa lokacin da ka mallaki hankalin kanka.


Zuwanka cikin duniyarta, ya sa ta daina tattalin tata duniyar ta koma tattalin taka duniyar.


Idan da ace ta mallaki Rai ɗari, babu shakka za ta sadaukar da dukansu domin ba ka kariya.


Saboda kai, za ta iya jure duk wata wahala da ƙuncin rayuwa na gidan miji, domin ta tsaya ta yi gadinka, don tana tsoron kada ta gusa a koma ana cusguna ma rayuwarka a bayanta.


Mahaifiya ita ɗin Duniya ce guda, duk wanda ya rasa mahaifiya ku taya shi kuka, domin ya rasa kaso 99 na farin ciki. Allah ya jiƙan iyayen da suka rasu, mu kuma Allah ya ba mu ikon faranta ma namu iyayen da dukkan ƙarfin.

Sunday 12 May 2024

Karanta Saƙon Soyayya Mai Daɗi Ga Masoyiya Cikin Salo Na Waƙa

Karanta Saƙon Soyayya Mai Daɗi Ga Masoyiya Cikin Salo Na Waƙa

Na mallaka miki zuciyata.

Ke ce kike jan ragamata. 

Ki taimaka kar ki ba ni rata.

Burina ki zamo matata.


Saƙon Soyayya Mai Daɗi
Hoto: Ot Gateway 


MarubuciAbba Muhammad Dan Hausa


Na durƙusa yau a gabanta.

Kuka zan yi wa mai sarauta. 

Wadda a mata ba kamarta.

Waje a zuci ki ban na huta.


Na yi shirin zan ba ki tuta.

Mai kyau na launi da tsafta.

Har da zanen furanni jikinta.

Yanayin su launin zuciyata.


Mutanen gari na yabon ta.

Saboda kyawun halinta.

Na san kina son ki san ta.

To ai ke ce masoyiyata.


Ba na iya zaunawa na huta.

Har sai na tambayi Lafiyarta.

Tare da farin cikin zuciyarta.

Sannan na samu na kwanta.


Idan Allah ya sa na azurta.

Ke ce wadda zan sai wa mota.

A garin Kano nan za mu huta.

Har da Ingila a gidan sarauta.


Kwalliyarki suke nazarta.

Kalamanki suke ta bita.

Halayenki suke karanta.

A kan ki suke wahalta.


Kina da kyawu na fata.

Muryarki wane algaita.

Fuskarki ya zan na furta?

Kin gama burge zuciyata.


Kin fi kala da gidan sarauta.

Saboda haka na baki tuta.

Ki je ki yo mulkin nagarta.

A cikin birnin zuciyata.


A nan gaɓar zan dakata.

Karda ki ce na matsanta.

Ɗan Hausa nake masoyiyata.

Abba Ko kuwa ki ce Ɗangata.


Ku ci gaba da kasancewa tare da mu a kowanne irin lokaci, don ci gaba da samun zafafan saƙonnin soyayya na saurare da na karantawa.

Kalli Hotunan Fatima Mai Zogale Kafin Duniya Ta San Ta

Kalli Hotunan Fatima Mai Zogale Kafin Duniya Ta San Ta

Fatima Aliyu wadda aka fi sani da Fatima Mai Zogale, tana  ɗaya daga cikin waɗanda nasarar su take zama abar tattaunawa a gurare daban-daban a yau.


Fatima Mai Zogale
Hoto: Dauda Kahutu Rarara 


Fatima Mai Zogale, ita ce wadda fitaccen mawaƙin nan na Arewa wato Dauda Kahutu Rarara ya rera wa waƙa.



Fatima Mai Zogale a gurin sana'a 
Hoto: Dauda Kahutu Rarara 

Hotunan sun ɗauki hankula sosai a shafukan Sada Zumunta duba da yanayin yadda aka ɗauki hotunan, wanda hakan ya taka muhimmiyar rawa sosai wajen ƙayatar da al'umma daga sassa daban-daban na faɗin duniya.


Fatima Mai Zogale ta kasance masoyiyar waƙoƙin Rarara ce ita tun kafin ma ta san shi.


Fatima Mai Zogale
Hoto: Dauda Kahutu Rarara 


Ku ci-gaba da kasancewa tare da mu a kodayaushe don samun tarihin Fatima Mai Zogale da zafafan hotunan ta na musamman.

Friday 10 May 2024

Karanta Hukunce-Hukunce 6 Na Sallar Juma'a

Karanta Hukunce-Hukunce 6 Na Sallar Juma'a

1.  GABATARWA

Kowane musulmi yana buƙatuwa ga sanin hukunce-hukuncen juma'a tunda ta bambanta da sauran salloli ta wasu mas'aloli, musamman ma limamai tunda su ne jagorori.

HUKUNCE-HUKUNCE 6 NA SALLAR JUMA'A
Hoto: Britannica


2. MAI GYANGYAƊI YAYIN KHUƊUBA

ANNABI (SAW) ya ce "idan gyangyaɗi ya kama ɗayanku a juma'a ya sauya wurin zama".

[AHMD,ABU-DAWUD,TRMZ,HKM DA ASSAHIHA]

3. SALATIN ANNABI A RANAR JUMA'A

ANNABI ya ce "daga mafificin yinnanku wunin juma'a, acikinsa aka halicci ADAM (AS) a cikinsa aka busa masa rai, a cikinsa za a yi ƙiyama- ku yawaita yi mini salati acikinsa domin za'a bijiro mini da ita"
[AHMD,ABU-DAWUD,NASA'I & IBN MAJAH"

4. YADDA IMAM ZAI YI ADDU'A AKAN MIMBARI

UMAAR BN RU'AIBAH ya ga BASHAR BN MAR'WAN ya ɗaga hannayensa biyu yana addu'a akan mimbari, sai ya ce: "ALLAH wadaran waɗannan hannayen, haƙiƙa na ga ANNABI yatsarsa na tahiyya yake ɗagawa yayin addu'a akan mimbari.".

[AHMD].

SHAUKANY ya ce: "Makruhine ɗaga hannaye yayin adu'a akan mimbari".

IBN TAIMIYYA ya ce: "Daga hannaye yayin addu'a akan mimbari makruhine domin ANNABI yatsansa yake ɗagawa sai dai idan zai roƙi ruwa yana daga hannayensa koda akan mimbari ne".

[AL-IKHTIYARATUL FIQHIYYAH-80].

5. TSABTA DA ZUWA DAWURI

ANNABI ya ce "Wanda ya yi wanka ranar juma'a ya shafa turare idan akwai, ya zo masallaci cikin nutsuwa ya yi nafila kuma bai cutar da kowa ba ya yi shiru ya saurari khudubar imam, an kankare masa laifukansa tsakaninsa da wata juma'a."

[AHMD,IBN-KHUZAIMA].

ANNABI ya ce e "Wanda ya zo a lokaci na farko kamar ya yi sadaka da raƙumi 
ko saniya ko tinkiya ko kaza ko ƙwai. Idan imam ya fara huduba MALA'IKU za su nannade takardun.".

[BHR & MSLM]

6. IDAN IMAM YA YI KHUDUBA BA ALWALA

IBN QUDAMA ya ce: "Sunna ce yin huɗuba da alwala, idan imam yana huɗuba sai ya tuna ba shi da alwala sai ya kammala khudubar sai ya yi alwala ya ja sallah, haka ma IBN TAIMIYYA ya ce a MAJMU'UL FATAWA.

7. RUFEWA


Kada duniya ta ruɗe mu domin daɗinta kaɗan ne.

Mu yi guzuri da taƙawa domin muna da dogon bulaguro.

Kada mu kifu a duniya domin wanzuwa acikinta korarre ne.

Mutuwa dai ba ta suɓucewa kuma ba ta karɓan fansa kuma ba ta musanyawa ga wanda aka turo ta ta ɗauke shi.

TABBATACCIYAR MAGANA NE: Cewa za mu koma zuwa ga UBANGIJINMU ya yi mana tambaya akan ni'imomin da ya ba mu.

ME MU KA YI DA ITA ?

SHIN NI DA KAI DA KE MUN TANADI AMSAR DA ZA MU BAWA UBANGIJINMU ?

Tushe/Asali: Musulunci Hanyar Rayuwa 

Tuesday 7 May 2024

Hanyar Da Za Ku Bi Domin Share Hawayen Masoyan Ku

Hanyar Da Za Ku Bi Domin Share Hawayen Masoyan Ku

A lokacin da masoyiyarka ko masoyinki ya faɗa a cikin wata damuwa, tabbas akwai buƙatar ganin kun share hawayensa, tare da ƙoƙarin ganin kun zamo sanadiyar dawo masa da farin-cikinsa da ya rasa. To amma ta yaya hakan zai samu? 


HANYAR SHARE HAWAYEN MASOYI/MASOYIYA
Hoto: Medical News Today 


MarubuciAbba Muhammad Dan Hausa


Da akwai hanyoyi masu yawa da mutum zai iya bi, wajen ganin ya samu nasarar kawar da damuwar da masoyinsa ke ciki, kaɗan daga ciki kuwa akwai:


Lallashin masoyi da nuna tausayawa a kan halin da yake ciki da furta masa kalamai na soyayya masu taushi da sanyaya zuciya. 


A kan haka ma wani masanin al'amuran soyayya (S.I. Fatimiyya) ya ce:


"Babbar hanyar da ake bi wurin share hawayen masoyi ita ce, yin amfani da salo iri-iri na nuna ainahin damuwa da shi wannan masoyin. Ta hanyar yin amfani da kalaman kwantar da hankali. Ko ta hanyar yin amfani da kalaman soyayya. Sannan kuma da ta hanyar nuna tausayawa ga masoyin nan naka."


Ire-iren waɗannan kalamai kuwa, suna nan a cikin zuciyar kowane Ɗan-Adam, sai dai buƙatar tausasa harshe kawai. Misali:


Masoyiya Ta.


{Na san na yi miki laifi wanda har hakan ya sa kika yi fishi. To amma mene ne ya sanya kika bari fishinki ya kawo har zuwa tsawan wannan lokacin? Ko kin san adadin mutanen da fushinki ya sanya a damuwa kuwa? Tabbas, suna da yawa, daga cikinsu kuwa har da ni. Ki daure ki yafe min ki manta da komai, domin kuwa fishi ba zai yi maganin komai ba, kuma bai dace da ke ba.}


Masoyi Na.


{Na kwana cikin damuwa da tunanin irin halin da ka kwana a ciki masoyi na. Kai ne farin-ciki na, a dukkan lokacin da kake cikin damuwa na kan kasance cikin ƙunci da ƙunar zuciya. Zan so ka daure ka share dukkan damuwar zuciyarka. Na tuba ba zan ƙara ba, wancan ma a bisa kuskure ne.}


Waɗannan da kuma ire-irensu.

Sunday 5 May 2024

Hanyoyin Bambance Sana'a  Domin Cimma Nasara

Hanyoyin Bambance Sana'a Domin Cimma Nasara

Idan aka yi la’akari da ma’ana, ba kowace sana’a ce za’a iya bambance ta ba. Bugu da ƙari banbance sana’a na da tsada, da ɗaukar lokaci kuma da matuƙar ƙalubale wajen cimmawa, sannan babu wuya ‘yan “kwafi kwafi” su kwafa.


BABBAN KALUBALEN BAMBANCE SANA’A
Hoto: Everyday Power


MarubuciBello Galadanchi


Idan aka tuna, kamfanin Apple ne ya fara suna wajen fito da waya da ake taɓawa a fuskarta, amma a halin yanzu kusan kowace waya ana taɓawa. Wani lokacin banbance sana’a ba ya kasancewa abin da ke bai wa sana’a tagomashi da fice na lokaci mai tsawo. 


Saboda tsabar wahalar nemo dabarar cimma banbance sana’a ta yadda dabarar za ta yi tasiri kuma ba za a iya kwaikwayar ta ba, wani masani a harkar talla mai suna Philip Kotler ya bada shawara ga masu sana’a yana mai cewa a mayar da hankali akan batutuwan da ke taɓa zuciyar mutane. Bari na yi bayani, wato masu sana’o’i su yi talla domin ƙulla soyayya tsakanin zuciyoyin kwastomomi da sana’ar, ta yadda su kwastomomin da kansu ne za su ringa bambance sana’ar daga saura komai kamanninsu.


Misali, irin tsari da zane da fasalin takalmin Nike da Adidas sun fita daban, amma banbancin su kaɗan ne ta yadda da ƙyar mutum zai iya banbance su ta fannin amfani da inganci. Amma a zuciyar kwastomomin waɗannan kamfanoni guda biyu, banbancin takalman na da yawa, kuma suna kishin kamfanonin da suke goyon baya. 


Shi ma kamfanin Apple ya banbance kanshi ne a ɓangaren sautin kaɗe-kaɗe a lokacin da ya ƙirƙiro manhaja mai sauƙin amfani da ita kanta na’u’rar sauraron sauti (iPod) mai kyau da inganci da ya ƙara bai wa kwastomomi jin daɗin amfani. Shi kanshi iPod ɗin ba shi ne na'urar sauraron sauti na farko ba saboda akwai MP3 da yawa a wannan lokaci, amma saboda irin manhajar da yake da shi, ya bai wa kwastomomi yanayin amfani mai daɗi wanda ragowar MP3 ba su bayar ba. Ta yaya za ka banbance sana’ar ka ta yadda za ka yi fice? 

Friday 3 May 2024

Lokacin Karɓar Kowacce Irin Addu'a A Ranar Juma'a

Lokacin Karɓar Kowacce Irin Addu'a A Ranar Juma'a

Manzon Allah (SAW) ya ce:"A (Ranar) Juma'a akwai wani lokaci da babu wani bawa musulmi da zai dace da shi, yana a tsaye yana sallah, sai ya roƙi Allah wani alkhairi face Allah ya ba shi". Bukhary da Muslim.


LOKACIN KARƁAR ADDU'O'I A RANAR JUMA'A
Hoto: Islam Ru


Abin da a ke nufi da "Yana tsaye yana sallah" ai yana zaune yana jiran sallah, yana ambaton Allah kuma yana addu'a, domin wanda ya zauna a masallaci yana jiran sallah to yana cikin sallah ne".


Shaykh Bn Bazz RA yace:


"Wannan lokacin shi ne bayan sallar la'asar har zuwa faɗuwar rana ga wanda ya zauna yana jiran sallar magriba, a masallaci ne ko a gida, mace ce ko namiji ya zauna yana jiran lokacin amsar addu'a, sai dai namiji ba zai yi sallar magriba a gida ba ko ma sauran salloli (na farillah) face da wani uzuri da Shari'a ta yarda dashi..."


مجموع فتاوى ومقالات الشيخ ابن باز (6/159).


Tushe/Asali: Zauran Daliban Ilimi

Wednesday 1 May 2024

Kalli Zafafan Kyawawan Hotunan Fatima Mai Zogale

Kalli Zafafan Kyawawan Hotunan Fatima Mai Zogale

Fatima Aliyu wadda aka fi sani da Fatima Mai Zogale, tana  ɗaya daga cikin waɗanda nasarar su take zama abar tattaunawa a gurare daban-daban a yau.


Fatima Aliyu
Hoto: Fatima Mai Zogale 


Fatima Mai Zogale, ita ce wadda fitaccen mawaƙin nan na Arewa wato Dauda Kahutu Rarara ya rera wa waƙa.


Hotunan sun ɗauki hankula sosai a shafukan Sada Zumunta duba da yanayin yadda aka ɗauki hotunan, wanda hakan ya taka muhimmiyar rawa sosai wajen ƙayatar da al'umma daga sassa daban-daban na faɗin duniya.


Fatima Mai Zogale ta kasance masoyiyar waƙoƙin Rarara ce ita tun kafin ma ta san shi.


Waɗannan ƙarin wasu ne daga cikin kyawawan hotunan nata;


Fatima Mai Zogale
Hoto: Fatima Mai Zogale 


Fatima Aliyu
Hoto: Fatima Mai Zogale 


Ku ci-gaba da kasancewa tare da mu a kodayaushe don samun tarihin Fatima Mai Zogale da zafafan hotunan ta na musamman.

Sunday 28 April 2024

Karanta Kalaman Soyayya Masu Daɗin Gaske Mara Misaltuwa Tare Da Ratsa Sassan Jiki

Karanta Kalaman Soyayya Masu Daɗin Gaske Mara Misaltuwa Tare Da Ratsa Sassan Jiki

MUTU


Da na mutu, gwanda na rayu, sai dai da na rayu babu ke. To gwara na mutun, wataƙila mutuwar ta zamo hutu a gare ni, idan na dace, da a ce na rayu, ni kaɗai a cikin duniya, ba tare da ke ba, to gara a ce na rayu ne a matsayin bishiya, domin ko ba komai, masoya za su zauna a ƙarƙashin inuwata su more soyayyar su. Zama a wannan duniya ba tare da ke ba, tamkar zama ne a cikin wuta da rigar fetur. Ina son ki, sai anjima.


Zafafan Kalaman Soyayya
Hoto: Lawn Starter


ALFAHARI


Ba komai ba ne ya sa ba na son na mutu ba, face sai dai na san idan na mutu, ba zan sake ganin ki ba. Yayin da ni kuma zuciyata, ba za ta iya jure kewar ki a halin mutuwa ko rayuwa ba, idan har mutuwa ta yi gaggawar ɗauka ta, kafin na cike alƙawarin soyayyata a gare ki, to kuwa zan bar wasiyyar rubuta sunan ki akan kabarina, domin hakan ne kawai zai sa na yi alfaharin zamo wa masoyi na gaskiya a gare ki. Ina son ki, ina ƙaunar ki.


ADO


Da Ɗawisu zai ga irin kyawun halittar da Allah ya yi miki, da kuwa dole ya tsige gashin kansa da kansa, kuma har abada ba zai so ya sake haɗa ido da ke ba. Duk wanda bai taɓa faɗa miki, ke kyakkyawa ba ce, to kuwa kishi yake yi da kyawun da Allah ya ba ki. A duk lokacin da na gan ki, kin yi ado, ina rasa kayan adon ne suka yi miki kyau ko kuwa ke ce kika yi wa kayan adon kyau, amma a ƙarshe na kan tuna cewa inda babu kyau, kayan ado yake yin tasiri.


HASKE


Garin ya yi haske, amma bai kai hasken fuskar ki ba, zuwa anjima kuma, garin zai yi duhu, sai dai na san, ba zai taɓa yin duhun rashin ganin ki ba a gare ni. Barka da safiya! Ina son ki!


ZUCIYA


Duk bugun da zuciyata ta yi, soyayyar ki ce take ƙaruwa a cikin ta, tamkar yadda kifi ya zamo abokin ruwa, haka soyayyar ki ta zamo abokiyar zuciyata. Da zuciyata nake auna nisan tazarar da ke tsakanina da ke, da iya yanayin inda kika yi nisa da ni da iya yadda ƙararrawar da ke alamtar min da kusancin ki a gare ni za ta ƙara sauti. Daga zuciyata, zan iya gane kina raye ko kuma ba kya raye, soyayyata a gare ki kenan wacce ba ta da sirki. Ina son ki. 


FARIN CIKI


Idan har ya kasance farin ciki ɗaya nake da shi, to kuwa wannan farin cikin ke ce wadda zan bai wa shi, na gwammaci na shafe tsawon rayuwata babu ɗigon da ya shafi zuciyata, ba zan damu da sa kaina a farin ciki ba. Idan har ke kin yi farin cikin. To, kuwa shikenan burina ya cika, iya abin da nake so ki fahimta a yanzu shi ne idan har na ɓata miki, ki yi haƙuri. Ina ba ki haƙuri 


LISSAFI


Idan za a iya sauya soyayyar da nake miki zuwa abinda ido ke iya gani. To, kuwa na tabbata wani ido ba zai iya hango ƙarshen ta ba, ita tamkar ruwan sama ce wacce komai lissafin mai lissafi ba zai iya ƙididdige adadin su ba. A kalamai kam ban san iya adadin kalma nawa ne za su wadaci na bayyanar da soyayyar ki ba, sai dai zan iya taƙaice komai a kalmomi uku rak wato Ina Son Ki!


SO


Idan kika so ni, kowa ma ya ƙi ni. Idan kika kula ni, kowa ma ya bar ni. Idan kika ja ni kowa ma ya sake ni. Idan kika aure ni kuma. To, kowa ma ya tsane ni. Ni soyayyar ki kaɗai ta ishe ni. Ni ke ce komai a gare ni, koda babu kowa a tare da ni, idan ga ki, to kuwa zan yi walwala, amma idan ga kowa a tare da ni, amma babu ke to kuwa har abada walwala ta yi bankwana da zuciyata. Ina son ki.


ƘARSHE


Idan kina tafiya, zan riƙa take miki baya. Idan kina magana zan yi ta sauraren ki. Idan kika yi shiru, zan yi ta yaban ki. Idan kina barci, zan riƙa tsaron ki. Idan kina aiki, zan riƙa taya ki. Idan kika kira ni zan kasance a gaban ki. Idan kuma kika ba ni dama, zan yi ta cewa Ina Son Ki. Ina ƙaunar ki, ina burin kasancewa tare da ke har ƙarshen rayuwata. Ina son ki.


MAMAKI


A rana ɗaya na gan ki, a ranar na kamu da ƙaunar ki, na yawaita tunanin ki, tun kafin na san sunan ki, na riƙa mafarkin ki, wai gani ga ki, na tsaya a gaban ki, ina furta miki kalmomin ina Son Ki, amma bisa mamaki sai ki, sai kika ja tsaki tare da tofar da yawu a gefen ki, kika ɗan ƙara gyara muryar ki, kika kafe ni da idanuwan ki. Sannan cikin wata murya taki kika ce ba na son na rasa ka.


DAMUWA


Idan na rasa ki a rayuwa, ba zan taɓa yin kuka ba, domin kuwa shi kuka ana yin shi ne ga abin da ake tunanin za a iya mantawa zuwa gaba, hawaye ba sa taɓa wanke damuwar da zuciyata za ta shiga, a sanadin rasa ki. Hawaye sun yi ƙanƙanta matuƙa su hana rayuwata barin gangar jikina. Soyayya a gare ki a yadda take za ki fahimce ta, sannan ki gane ban taɓa son ki ƙasa da yadda zan iya rayuwa ba tare da ke ba. Ina son ki.


MAGANA


Wanda bai san ki ba, ya faɗo. Wanda bai taɓa ganin ki ba, yana ruwa. Wanda bai taɓa magana da ke ba, ya samu matsala. Wanda bai taɓa jin sautin muryar ki ba, ya shiga uku. Wanda labarin ki bai taɓa riskar shi ba, ya shiga tara. Wanda ya taɓa ganin ki, ya zo daidai gurin. Wanda ya taɓa magana da ke kuma ya wuce gurin. To, wanda ya gan ki ya kushe ki, babu kalmar bayyanar da haukar sa.  Ina son ki.


RUHI


Tamkar yadda ba za a taɓa wayar gari tafin hannu ya kare hasken rana ba. To, haka ma har abada ba za a taɓa wayar gari a samu cewa na daina son ki ba. Tamkar yadda idan ruwan zafi ya gauraya da na sanyi, ba za a taɓa ware su ba. To, haka ma soyayyar ki ta kasance da ruhin jikina, wacce aka ce matuƙar za a ware su, sai dai a raba ruhin da gangar jikina. A soyayyar ki kam sai dai abin da ya ci-gaba amma babu ranar dakatawa, ina son ki. Nagode.


MATSALATA


Murmushi, sunansa murmushi a fuskar kowa, sai dai murmushi a fuskar ki ya zarce murmushi a fuskar kowa. Ke ba kamar kowacce mace ba ce, domin kuwa Zahra ma tauraruwa ce, amma kuma ai ba ta yi kama da sauran taurari ba. Ranki ya daɗe, abin da yake damuna ba zai wuce soyayya ba, abin da kuma zai iya magance min matsalata ba zai wuce ke ba, ki ba ni dama na furta miki koda kalmomi uku waɗanda su ƙunshi Ina Son Ki. 


RUBUCE 


Idan har idanuwana za su iya kallon wata 'ya mace da sunan soyayya. To kuwa makanta ce ta fi cancanta ta zamo hukunci a gare ni. Babu wani sashi na jikina da zai yi wani abu ga wata macen da ba ke ba, kuma ya ce zai ci gaba da kasancewa a tare da ni. Ke dole rayuwata ce, wacce ko da so ko babu son raina, sai na kasance tare da ita. A cikin zuciyata kike a rubuce, kuma har abada ba za ki goge ba. Ina son ki, ina ƙaunar ki.


ƘUNCI


Ba na son ki, sai don na aure ki. Ba na natsuwa sai don na saurare ki. Ba na tafiya sai don na zo gidan ku. Ba na farin ciki sai idan na gan ki. Ba na ƙunci sai idan an taɓa min ke. Ba na walwala sai idan an yabe ki. Ba na kuka sai idan an kushe ki. Ba na magana sai idan zan yabe ki. Ba na karatu sai idan na ga saƙon ki. Ba na rubutu har sai idan ke zan rubutowa kalmar Ina Son Ki. 


TSORO


Sunana masoyin ki. Muradina auren ki, burina soyayyar ki, addu'ata amincewar ki. Farin cikina ganin ki. Walwalata murmushin ki. Abin nemana farin cikin ki. Abin da na fi ƙi damuwar ki. Tunanina, hidimta miki. Tsorona rasa ki. Furucin bakina kuma Ina Son Ki.


ƘAWAYE


A gaban ki zan ce da ke "I love you". A bayan ki kuma "I miss to you.". A gaban ƙawayen ki kuma "My only one.". A  gaban abokaina kuma "The mother of my children.". A gaban ahalin ki, zan ce da ke "My wife.". A gaban ahalina kuma zan ce "The one I can't live without you". A gaban dukkan matan duniya kuma zan ce da ke "My soulmate". Ina son ki. Na gode.


DAƊI


Ina so na kyautata miki ta hanyar abin da hannuwan za su iya ɗauka su ba ki. Da a ce ina da wadata zan iya yi miki alkawarin maida ke sarauniya, sai dai a yanzu da iya wadatar kalamai nake da shi, to kuwa zan yi miki alkawarin yin amfani da iya kalaman da Allah ya wadata ni da su, zan sa ki ji kanki tamkar sarauniya. Ina jin daɗin yadda ki fahimci cewa ita kyautatawa ba da iya kuɗaɗe ake yin ta ba, face da dukkan abinda Allah ya wadata ka da shi. Ina son ki.


LANTARKI


Misalin yadda nake ganin sauran mata a sa'in da na ƙare kalle ki, shi ne misalin wanda ya sha zuma kafin ɗanɗanon ta ya bar bakinsa sai aka ba shi maɗaci ko kuma wanda a cikin duhu ya ƙurawa ƙwan wutar lantarki ido sai farat ɗaya aka janye hasken. Kyawun da kike da shi na tabbata ko kyau idan ya gan ki sai ya tabbata ke kyakkyawa ce. Da wannan kyawu naki na san duk wacce ta gan ki sai ta raina kanta. Ina son ki.


MASOYIYA


Gadara, gadara ta ɗaya ce shi ne tana so na. Ni ma ina son ta, kuma a iya sanina ba a iya raba zuciya da abin da take so. Masoyiyata, ina son ki. 


ƘOƘARI


A ganina Shah Jahan bai yi wani ƙoƙari ba don ya gina Taj Mahal wa matarsa Mumtaz Mahal ba. Da ni ne shi da nake son tabbatarwa da duniya irin soyayyar da nake yi ma matata har a bayan ranta. To kuwa ba a iya gina Taj Mahal zan tsaya ba, bayan kasancewa ta cikakken mai hidimta miki anan duniya, idan kuma lokacin ki ya yi, to kuwa zan bi ki mu tafi tare, koda kuwa lokacin mutuwata bai yi ba. Son da nake yi miki ba zai ba ni damar ci-gaba da zama anan duniya ba, ballantana har ta kai ga  na gina wani abu domin tunawa da ke.  Ina son ki.


KALMOMI


Ina son ki!! Ko sau dubu zan furta miki waɗannan kalmomin a ƙarshe sai na ji ina son sake furta miki su sau adadin yadda na faɗe su a baya. Idan na kalle ki ƙara son ki nake. Idan na ji sautin muryar ki ƙara son ki nake. Ganin wanda ya taɓa ganin ki ma, ƙara sani cikin shauƙin son ki yake, shi yasa a duk lokacin da na ɗaga hannuna sama godewa Allah nake bisa ba ni ke da ya yi, ba tare da ko-sisina ba. Allah na gode ma ina son ki. 


TAUSAYI 

 

Barkanki na zo ne na yi miki wani laifi a yanzu. Eh laifi mana, tunda na zo ne na ce miki ina son ki, kuma ba zan ɗaga daga nan ba, sai na ji hukuncin da ki yanke a kaina, sai dai ina yi wa kaina fatan ba kai wa Gidan Yari ba ne hukuncin da na aikata a yanzu . Eh Gidan Yari mana, domin idan ki ce ba kya so na tamkar kin sani Gidan Kaso ne. Da mai tausayi kika yi min kama, don haka zan sake maimaita laifina, Ina Son Ki. 


HANYA


Malama Salamu Alaiki, ki yi haƙuri na ɗan dakatar da ke a kan hanya ko? A wallahi dole ce ta sa kasancewar idan na bari ki tafi a yanzu, ban san kuma ranar da zan sake ganin ki ba, amma ina mai ba ki haƙuri kasancewar ba kowacce mace ba ce take son a dakatar da ita a hanya ba. Daga ta can na hango ki, shi ne na ji zubi da tsarin rayuwar ki sun burge ni, da ma na gan ki cikin wannan shigar ta kamala ji na yi kamar ba za ki saurare ni ba, har ga Allah Wallahi ni dai kin burge ni. Ina son ki, da ma abin da na zo faɗa kenan.


FARKO 


Ba ke ce mutum ta farko da ta yi min alkhairi ba amma a yau kin zamo mace ta farko da alkhairin ta a gare ni ya kasa fita cikin raina. Komai ƙanƙantar alkhairi idan ki yi min, to a zuciyata a babba yake zamtowa. Tun daga kan saƙonnin soyayya, kyaututtukan da kike yi min, kulawar da kike ba ni, da koma menene jin sa nake tamkar kin ba ni duniya da abin da yake cikin ta. Ba ni da wadatattun kalmomi, illa na ce na gode. Ina son ki.


ALƘAWARI


Kin ce na ba ki so, na ba ki ƙauna. Kin ce na yi miki alƙawari, na ba ki kalmata. Kin ce na ba ki kulawa na ba ki dukkan lokacina. Kin ce na zamo naki, na ba ki zuciyata. Kin ce kar mu rabu, na ba ki amanata. Kin ce na raɗa miki suna, na ba ki ƙanwata. Kin ce na yi miki kyauta, na ba ki zobena. Kin ce na saka ki nishadi, na ba ki kalamaina. Kin ce na faɗa miki kalmomi uku masu daɗi na ce Ina Son Ki. 


BATURE


Ado ba ya ƙarawa kyau ƙawa, kamar yadda sukari ba zai iya ƙarawa zuma zaƙi ba, a karon farko da na gan ki na gane cewa Baturen da ya yi kayan kwalliya ba don irin ku ya yi su ba. Daga kanki na fahimci cewa ita zinariya sai dai a yi ado da ita amma ba a taɓa yi mata ado, kalmar kyau kuwa idan ba a kanki aka laƙaba ta ba. To kuwa an yi aiki da ita a gurin da ba ta dace ba. Ina son ki.


HAWAYE


Duk yadda na kai ga ɓata miki rai ba zan bari hawayen ki ya kai ga zuba ƙasa ba. Da hawayen ki ɗaya ya ɗiga a ƙasa, to gwara a ce tun farko ban san ki ba, ballantana har ta kai ga na zamo silar zubar su daga idanuwan ki. 


RAƊAƊI


A duk lokacin da ki ɓata min rai na yi fushi, ke ma sai na ga kin yi fushin, wanda hakan yake nuna min zuciyar ki, ba za ta iya barin tawa kaɗai a cikin ƙunci ba. Za ta taya ta jin raɗaɗin tare, haka abin yake idan na kasance a cikin farin ciki, ke ma sai na ga zuciyar ki na taya tawa farin ciki. Ina son ki.


SAƘO


A duk sanda na turo miki saƙo na kan yi wata addu'a wato Allah ya sa idan kika karanta saƙon nawa ya saka ki murmushi. Ya kore damuwar da ke cikin zuciyar ki. Ya kuma sa ki fahimci cewa sai idan kin yi farin ciki ne kaɗai zuciya ke iya samun natsuwa. Idan akwai halittar da Ubangiji ya halitta domin ta saka wata halittar farin ciki a duniya. To ni kuwa Ubangiji ya halicce ni ne kaɗai domin na saka ki farin ciki. Burina a kodayaushe bai taɓa wuce ɗaurawa fuskar ki murmushi ba. Ina son ki.


SAUTI


A tarayyata da ke ban taɓa sanin wani abu da ba sunansa farin ciki ba. A zamana da ke kaf ban taɓa jin wani sauti da ba farin ciki yake amsawa ba. A tsawon lokacin da muka shafe a tare kuma idanuwana ba su taɓa karanta wata kalma da ba ma'anar ta farin ciki ba. Kin gina zuciyata da tubalin farin ciki ta yadda har abada sai dai na ji an faɗi kalmar damuwa ba dai na san ma'anar ta ba. Ina son ki. 


UKU


Da akwai abubuwa uku, da na na gajiyawa da su, kuma duk a kanki ne abar so na. Na ɗaya ba na taɓa gajiyawa da kallon ki a yayinda kike a gabana ko hoton ki a yayin da ba ki a kusa da ni. Na biyu, ba na taɓa gajiyawa da sauraren muryar ki yayin da kike magana da ni ko kike magana da wanina. Na uku, ba na taɓa gajiyawa da furta kalmomin yabo a gare ki, a gaban ki ko a bayan idon ki, ba abin da zuciyata ta sani face tunanin ki. Babu abin da bakina ya sani face furta kalmomin yabo a gare ki. Ina son ki.


Sanusi Kabir ne ya gabatar da su, wakilin mu ya fitar da su a rubuce, ga dukkan wanda yake son ya saurare su a ainihin yadda suke, zai iya sauke Audio ɗin ta hanyar latsa nan.


Ku ci gaba da kasancewa tare da mu a kodayaushe, don ci gaba da samun zafafan saƙonnin soyayya na saurare da na karantawa.